Joyce MolHeb je vaak pijn in je lichaam tijdens je menstruatie? Je wordt wakker en voelt het meteen: je lichaam is zwaar.
Een onderrug die zeurt. Je benen voelen vermoeid. Misschien heb je pijn rond je heupen, je bekken of zelfs door je hele lichaam. Je hebt minder energie dan normaal en eigenlijk wil je vooral liggen.
En dan is het ook nog eens warm.
Als je dit herkent rond je menstruatie, ben je zeker niet de enige. Spierpijn tijdens de menstruatie, een zwaar gevoel in het lichaam en vermoeidheid kunnen rondom je menstruatie duidelijker aanwezig zijn. Warm weer kan daar nog een extra laag bovenop leggen.
Maar waarom gebeurt dit eigenlijk?
In dit artikel kijken we naar de invloed van hormonen, prostaglandinen, warmte, vochtverlies en spanning in het lichaam. En vooral: wat kun je doen om je lichaam tijdens warme menstruatiedagen te ondersteunen? Pijn in je lichaam door menstruatie is iets wat aandacht van ons vraagt. Niet iets waar we van weg moeten kijken.
Waarom kun je pijn in je lichaam hebben tijdens je menstruatie?
We associëren menstruatiepijn vaak met buikkrampen. Maar menstruatie kan veel meer invloed hebben op hoe je lichaam voelt.
Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van:
- pijn in je onderrug;
- zware of pijnlijke benen;
- gevoelige heupen;
- hoofdpijn;
- vermoeidheid;
- een beurs of grieperig gevoel;
- gespannen spieren;
- pijn rond het bekken;
- een grotere gevoeligheid voor bestaande lichamelijke klachten.
Een van de processen die hierbij een rol spelen, is de productie van prostaglandinen.
Prostaglandinen en menstruatiepijn
Vlak voor en tijdens de menstruatie maakt het lichaam prostaglandinen aan. Dit zijn signaalstoffen die onder andere helpen om de baarmoeder samen te laten trekken, zodat het baarmoederslijmvlies kan worden afgestoten.
Wanneer er relatief veel prostaglandinen aanwezig zijn, kunnen de contracties sterker worden. Dat kan zorgen voor de bekende menstruatiekrampen.
Maar het effect hoeft niet alleen in je buik voelbaar te zijn.
Menstruatiepijn kan uitstralen naar de onderrug, heupen en bovenbenen. Sommige vrouwen ervaren daarnaast hoofdpijn, misselijkheid, vermoeidheid of een algemeen gevoel alsof hun hele lichaam gevoeliger is.
Dat kan verklaren waarom je soms denkt:
Waarom doet vandaag werkelijk alles pijn?
Je menstruatie is geen geïsoleerd proces in je baarmoeder. Je hele lichaam reageert op de hormonale en fysiologische veranderingen die plaatsvinden.
Waarom kan warm weer menstruatieklachten versterken?
En dan komt daar de zomerhitte nog bij.
Warmte veroorzaakt verschillende reacties in het lichaam. Je bloedvaten verwijden zich om warmte gemakkelijker kwijt te raken en je gaat meer zweten.
Daarbij verlies je niet alleen vocht, maar ook elektrolyten.
Denk bijvoorbeeld aan natrium en andere mineralen die betrokken zijn bij de vochtbalans, zenuwfunctie en werking van je spieren.
Als je onvoldoende drinkt — of wel veel water drinkt maar onvoldoende voedingsstoffen en elektrolyten binnenkrijgt — kun je je slap, moe of licht in je hoofd voelen.
Tel daar menstruatie, minder goede nachtrust en eventueel bloedverlies bij op en het is niet zo vreemd dat je lichaam aangeeft:
Vandaag even wat minder.
Warmte en vermoeidheid
Je lichaam moet tijdens warme dagen bovendien harder werken om zijn temperatuur te reguleren.
Dat kost energie.
Wanneer je tegelijkertijd menstrueert, slecht hebt geslapen of sowieso al vermoeid bent, kan de hitte daardoor harder aankomen.
Je kunt merken dat je:
- sneller moe bent;
- minder zin hebt om intensief te bewegen;
- zware benen hebt;
- meer behoefte hebt aan rust;
- sneller hoofdpijn krijgt;
- je slap of loom voelt;
- meer behoefte hebt aan verkoeling en water.
In plaats van daar direct tegenin te gaan, kan het interessant zijn om te luisteren naar wat je lichaam probeert te vertellen.
Wat heeft fascia hiermee te maken?
Als fascia- en Yin Yoga-docent vind ik het interessant om niet alleen naar spieren of hormonen te kijken, maar naar het lichaam als geheel.
Fascia is het bindweefselnetwerk dat door je hele lichaam loopt.
Het omringt en verbindt onder andere spieren, botten, zenuwen en organen. Fascia speelt een belangrijke rol bij beweging, krachtsoverdracht en de manier waarop we spanning in het lichaam ervaren.
Hydratatie, beweging, belasting, herstel en stress hebben allemaal invloed op hoe je lichaam aanvoelt.
Dat betekent niet dat menstruatiepijn simpelweg wordt veroorzaakt door ‘strakke fascia’. Zo eenvoudig werkt het lichaam niet.
Maar wanneer je al vermoeid bent, weinig hebt bewogen, slecht hebt geslapen of veel spanning vasthoudt, kun je rondom je menstruatie merken dat bepaalde gebieden nóg gevoeliger worden.
Vooral rond:
het bekken, de onderrug, heupen, buik en benen.
Juist daarom kan zachte beweging tijdens je menstruatie zo prettig zijn.
Niet omdat je lichaam gerepareerd moet worden.
Maar omdat beweging een manier kan zijn om opnieuw contact te maken met wat je voelt.
Moet je sporten als je ongesteld bent en het warm is?
Je hoeft tijdens je menstruatie niet automatisch te stoppen met bewegen.
Maar er is ook geen enkele reden om koste wat kost je normale intensiteit vol te houden.
Zeker tijdens warm weer.
Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen:
Waar heeft mijn lichaam vandaag werkelijk behoefte aan?
Soms is het antwoord een stevige training.
Soms een wandeling.
En soms wil je lichaam twintig minuten op een yogamat liggen, bewegen, ademen en daarna helemaal niets meer hoeven.
Dat laatste is óók bewegen.
Wanneer je je slap of oververhit voelt, is een intensieve training in de hitte meestal niet het beste moment om jezelf te pushen. Kies dan bijvoorbeeld voor een koele ruimte en een rustigere practice.
6 dingen die je kunt doen bij lichaamspijn tijdens je menstruatie
Wanneer warmte en menstruatie samenkomen, kunnen een paar eenvoudige aanpassingen al verschil maken.
1. Drink voldoende
Met warm weer verlies je meer vocht door transpiratie.
Zorg daarom dat je verspreid over de dag voldoende drinkt. Wacht liever niet totdat je enorme dorst krijgt.
Wanneer je veel zweet, kan het daarnaast belangrijk zijn om via voeding en drinken voldoende elektrolyten binnen te krijgen.
Alleen steeds meer water drinken is niet altijd de volledige oplossing.
2. Kies voor zachte beweging
Je hoeft niet volledig stil te gaan liggen omdat je ongesteld bent.
Zachte beweging kan juist heel prettig voelen.
Denk aan:
- Yin Yoga;
- rustige mobiliteit;
- fascia release;
- wandelen;
- ademwerk;
- zachte stretches;
- intuïtief bewegen.
Probeer alleen niet vanuit discipline te bepalen wat je ‘zou moeten’ doen.
Voel eerst.
3. Geef aandacht aan je heupen en onderrug
Tijdens mijn eigen lessen besteed ik rondom menstruatie graag extra aandacht aan het gebied rond het bekken.
Zachte houdingen voor de heupen, billen, benen en onderrug kunnen fijn zijn wanneer je daar spanning ervaart.
Dat hoeft niet extreem diep.
Sterker nog: tijdens dagen waarop je lichaam gevoeliger is, kan minder intensiteit juist meer effect hebben op hoe ontspannen je je voelt.
4. Gebruik je ademhaling
Wanneer we pijn ervaren, spannen we vaak onbewust ons lichaam aan.
De ademhaling wordt oppervlakkiger en gebieden rond de buik, bekkenbodem of kaken kunnen meer spanning vasthouden.
Probeer eens een paar minuten rustig te liggen en je uitademing iets langer te laten worden.
Je hoeft niets te forceren.
Voel simpelweg hoe je buik beweegt en laat je lichaam bij iedere uitademing iets zwaarder worden.
5. Zoek verkoeling
Bij hoge temperaturen hoeft je yogapractice niet ook nog eens ‘hot yoga’ te worden.
Zoek de koelste ruimte van je huis op, sluit overdag eventueel de luiken of gordijnen en beweeg vroeg in de ochtend of later op de avond.
Een lauwe douche kan eveneens prettig zijn.
6. Geef jezelf toestemming om minder te doen
Dit vind ik misschien wel de belangrijkste.
We leven in een cultuur waarin iedere dag hetzelfde zou moeten zijn.
Dezelfde productiviteit.
Zelfde training.
Zelfde energie.
Maar een vrouwelijk lichaam is niet iedere dag hetzelfde.
Je menstruatie kan juist een uitnodiging zijn om je aandacht tijdelijk iets meer naar binnen te brengen.
Niet omdat vrouwen tijdens hun menstruatie niets zouden kunnen.
Maar omdat je niet iedere lichamelijke grens hoeft te overwinnen.
Yin Yoga tijdens je menstruatie
Yin Yoga kan een fijne practice zijn tijdens de menstruatie, juist omdat je niet hoeft te presteren.
Je blijft langer in relatief rustige houdingen en krijgt daardoor tijd om werkelijk waar te nemen wat er in je lichaam gebeurt.
En dat vind ik zelf een belangrijk verschil.
Yoga hoeft niet altijd te gaan over meer flexibiliteit bereiken.
Het kan ook een manier zijn om te leren voelen:
Waar houd ik spanning vast?
Hoe en waar kan ik zachter worden?
Waar wil mijn lichaam juist ruimte?
En waar moet ik vandaag helemaal vanaf blijven?
Tijdens mijn online yogalessen combineer ik Yin Yoga regelmatig met fascia release, massageballen en ademwerk. Daarmee onderzoeken we niet alleen de vorm van een houding, maar vooral de ervaring van binnenuit.
→ Volg mijn online Yin Yoga & Fascia lessen
Je kunt een practice kiezen die past bij de energie die je op dat moment hebt, zonder eerst ergens naartoe te hoeven.
Je cyclus leren ervaren in plaats van beheersen
Voor mij is dit uiteindelijk waar embodiment over gaat.
We proberen ons lichaam vaak te managen.
We willen minder pijn.
Een plattere buik.
Meer energie.
Meer flexibiliteit.
Een regelmatige cyclus.
Een rustiger zenuwstelsel.
Maar hoe zou het zijn wanneer je lichaam niet voortdurend een project hoeft te zijn?
Wat als je eerst leert luisteren?
Dat betekent natuurlijk niet dat je pijn moet negeren. Integendeel. Juist lichaamsbewustzijn betekent ook dat je klachten serieus neemt wanneer iets niet goed voelt.
Maar er zit een groot verschil tussen:
Hoe krijg ik mijn lichaam zo snel mogelijk weer zover dat het doet wat ik wil?
en:
Wat probeert mijn lichaam mij vandaag te vertellen?
Feminine Embodiment: je lichaam is geen project
Dit is ook een van de belangrijkste thema’s uit mijn boek Feminine Embodiment.
Het boek ontstond vanuit mijn eigen reis met het vrouwelijke lichaam en vanuit de verschillende disciplines waarmee ik inmiddels werk: Yin Yoga, fascia therapie, ademwerk, cyclisch leven, vrouwelijke wijsheid en embodiment.
De kern daarvan is eigenlijk verrassend eenvoudig:
Je lichaam is geen project. Het is je thuis.
In Feminine Embodiment nodig ik je uit om opnieuw een relatie aan te gaan met je lichaam — niet alleen wanneer het sterk, energiek of prettig voelt, maar óók tijdens de momenten waarop het om zachtheid vraagt.
→ Ontdek het boek Feminine Embodiment
Bij het boek kun je ook verder kennismaken met mijn werk rondom Yin Yoga, fascia en vrouwelijke embodiment. Je ontvangt de Full Moon Rite van de Baarmoeder erbij en een Yin & Fascia Therapie Masterclass en als bonus en Moon Phase Yin Yoga E-book.
Wanneer is pijn tijdens je menstruatie niet ‘normaal’?
Hoewel menstruatieklachten veel voorkomen, betekent dat niet dat je iedere vorm van pijn zomaar moet accepteren.
Neem contact op met een arts wanneer je menstruatiepijn bijvoorbeeld:
- plotseling veel heviger is dan normaal;
- je structureel belemmert in je dagelijkse leven;
- gepaard gaat met extreem bloedverlies;
- samengaat met flauwvallen of ernstige duizeligheid;
- gepaard gaat met koorts;
- steeds erger wordt;
- ook buiten je menstruatie aanwezig blijft.
Aanhoudende of ernstige menstruatiepijn kan verschillende oorzaken hebben en verdient medische beoordeling.
Yoga, fasciawerk en ademwerk kunnen waardevolle vormen van zelfzorg zijn, maar zijn geen vervanging voor medische diagnostiek wanneer klachten ernstig of afwijkend zijn.
Tot slot: misschien hoeft je lichaam vandaag even niets
Als je tijdens een warme zomerdag ongesteld wordt en je hele lichaam voelt alsof het honderd kilo weegt, hoef je daar niet direct een oplossing voor te vinden.
Drink.
Koel af.
Eet iets voedzaams.
Rol je mat uit als dat fijn voelt.
Adem.
Rust.
En misschien doe je morgen weer meer.
Je lichaam hoeft niet iedere dag hetzelfde te kunnen om gezond, krachtig of waardevol te zijn.
Soms is embodiment niet nóg meer doen voor je lichaam.
Soms is het simpelweg luisteren wanneer je lichaam zegt:
vandaag wat zachter.
